Przejdź do treści
PL
Bilety
Duomo i plac na XIX-wiecznym widoku

Historia katedry w Mediolanie: sześć stuleci budowy

Rozpoczęte w 1386 roku i uznane za ukończone dopiero w XX wieku, Duomo to najdłuższa budowa w historii Mediolanu. Kto go chciał, jak powstawał i dlaczego mediolańczycy mówią „długie jak budowa Duomo”.

Zdjęcie: Autore sconosciuto, Public domain, z Wikimedia Commons

Na tej stronie
  1. Początki
  2. Marmur z Candoglii
  3. Europejski plac budowy
  4. Tiburium i renesans
  5. Fasada ukończona dla Napoleona
  6. XX wiek i renowacje
  7. Duomo w liczbach
  8. Najczęściej zadawane pytania
1386początek budowy
1418konsekracja ołtarza głównego
1813ukończenie fasady
108,5 mwysokość z Madonniną

1386: nowa katedra dla Mediolanu

Tam, gdzie dziś stoi Duomo, były dwa kościoły: Santa Maria Maggiore, katedra zimowa, i bazylika Santa Tecla, katedra letnia. Po zawaleniu się dzwonnicy, 12 maja 1386 roku, arcybiskup Antonio da Saluzzo, przy poparciu mieszkańców, rozpoczął budowę nowej, większej katedry.

Pierwszy projekt zakładał ceglaną budowlę w stylu gotyku lombardzkiego. Jednak już w 1387 roku władca Mediolanu, Gian Galeazzo Visconti, przejął kontrolę nad budową i narzucił znacznie ambitniejszy projekt: marmurową katedrę w stylu europejskiego późnego gotyku, która miała wyrażać ambicje jego państwa.

Marmur z Candoglii

Gian Galeazzo udostępnił kamieniołomy w Candoglii i przyznał hojne zwolnienia podatkowe: każdy blok dla budowy oznaczano literami AUF, ad usum fabricae, i przewożono bez opłat celnych. Biały marmur z Candoglii z różowymi żyłkami to do dziś kamień Duomo, a kamieniołomy wciąż należą do Veneranda Fabbrica.

Europejski plac budowy

Do kierowania pracami sprowadzono architektów francuskich i niemieckich, takich jak Jean Mignot i Henryk z Gmünd, ale zostawali krótko, popadając w konflikty z lombardzkimi rzemieślnikami. Efektem jest budowla niepodobna do żadnej innej w Europie. W 1391 roku zdecydowano o przejściu z trzech na pięć naw; w 1393 roku wykuto pierwszy kapitel filaru według projektu Giovannina de' Grassi.

16 października 1418 roku papież Marcin V konsekrował ołtarz główny: od tego dnia nowe Duomo zaczęło działać jako katedra, choć było dalekie od ukończenia.

Tiburium i renesans

W 1488 roku swoje modele wieży nad skrzyżowaniem naw przedstawili także Leonardo da Vinci i Donato Bramante; Leonardo później wycofał swój. Tiburium zbudował Giovanni Antonio Amadeo wraz z Gian Giacomem Dolcebuono od 1490 roku.

W 1567 roku arcybiskup Karol Boromeusz przyspieszył prace i powierzył kierowanie Fabbriką Pellegrinowi Tibaldiemu, który przeprojektował prezbiterium. Kościół ponownie konsekrowano w 1577 roku, choć wciąż był nieukończony. Duża część wnętrza, które widzisz dziś, pochodzi z tamtych lat: przewodnik po wnętrzu Duomo.

Fasada ukończona dla Napoleona

Przez dwa stulecia fasada pozostawała nieukończona, a projekty zmieniały się jeden po drugim. W latach 1765–1769 Francesco Croce ukończył główną iglicę, na której pięć lat później ustawiono Madonninę.

Przełom przyniósł Napoleon: w 1805 roku, przed swoją koronacją na króla Włoch, która odbyła się w Duomo w tym samym roku, polecił rozpocząć prace nad ukończeniem fasady. Carlo Amati ukończył ją w 1813 roku. Posągi i iglice dodawano przez cały XIX wiek, aż do 1892 roku.

Wojna, renowacje i niekończąca się budowa

W czasie II wojny światowej Madonninę okryto, a witraże zdjęto; bombardowania i tak uszkodziły katedrę, a środkowe brązowe drzwi wciąż noszą ślady odłamków. Po wojnie drewniane drzwi zastąpiono brązowymi.

W połowie XX wieku ruch uliczny i obniżający się poziom wód gruntowych zagroziły czterem wielkim filarom podtrzymującym tiburium. W 1969 roku okolicę Duomo zamknięto dla ruchu; renowacja konstrukcyjna filarów trwała od 1981 do 1986 roku, 600. rocznicy rozpoczęcia budowy.

Prace konserwatorskie nigdy się nie kończą: zajmuje się nimi Veneranda Fabbrica del Duomo, powstała razem z samą budową. Stąd mediolańskie powiedzenie „Longh come la fabbrica del Domm”, długie jak budowa Duomo, o czymś, co nigdy się nie kończy.

Duomo w liczbach

FaktWartość
Początek budowy12 maja 1386
Konsekracja ołtarza głównego16 października 1418
Ponowna konsekracja1577
Ukończenie fasady1813
Wysokość z Madonniną108,5 metra
Nawy5, plus trójnawowy transept
Filary52
Iglice135
Marmurz Candoglii, kamieniołomy należą do Veneranda Fabbrica

To największy kościół we Włoszech (Bazylika św. Piotra jest większa, ale leży w Watykanie).

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy zbudowano katedrę w Mediolanie?

Budowę rozpoczęto w 1386 roku. Ołtarz główny konsekrowano w 1418 roku, fasadę ukończono w 1813 roku, a ostatnie iglice i dekoracje powstały w XIX i XX wieku.

Kto zbudował katedrę w Mediolanie?

Rozpoczął ją w 1386 roku arcybiskup Antonio da Saluzzo; Gian Galeazzo Visconti narzucił projekt marmurowej budowli. Wznosiły ją pokolenia architektów, inżynierów i kamieniarzy Veneranda Fabbrica, m.in. Giovannino de' Grassi, Giovanni Antonio Amadeo, Pellegrino Tibaldi i Carlo Amati.

Jak długo budowano katedrę w Mediolanie?

Prawie sześć stuleci: od 1386 roku do ostatnich prac w XX wieku. Sama fasada została ukończona dopiero w 1813 roku.

Jak wysoka jest katedra w Mediolanie?

108,5 metra do szczytu Madonniny na głównej iglicy.

W jakim stylu jest katedra w Mediolanie?

Gotyckim: to późny gotyk inspirowany wzorami europejskimi, z kapitelami i dekoracją, które odróżniają go od gotyku na północ od Alp. Fasada łączy elementy gotyckie i neoklasycystyczne.

Źródła

Duomo + tarasy od €27 w Tiqets
Rezerwuj