Op deze pagina
- Het interieur in cijfers
- De meridiaan
- Rechterzijbeuk
- De gevilde Bartholomeus
- Het monument voor de Medeghino
- Priesterkoor en Heilige Nagel
- De orgels
- De apsisramen
- Het oudste portaal
- De Trivulzio-kandelaar
- Linkerzijbeuk
- Crypte en Scurolo van San Carlo
- Onder het plein: het baptisterium
- In november: de Quadroni
- Veelgestelde vragen
Prijzen van de officiële ticketverkoop, gecontroleerd op 25 oktober 2026. Het bezoek aan kathedraal en Museum duurt minstens 60 minuten.
Het interieur in cijfers
Kom je binnen via de gevel, dan sta je voor een woud van steen. De kerk heeft vijf beuken en een transept met drie; het middenschip is twee keer zo breed als de zijbeuken en ongeveer 45 meter hoog: de hoogste gotische gewelven van alle voltooide kerken. Ze rusten op 52 bundelpijlers met kapitelen vol nissen en beelden van heiligen en profeten.
In het midden, boven de kruising, rijst de tiburio van Giovanni Antonio Amadeo op, 68 meter hoog. De gewelven lijken als kant uitgehouwen, maar dat is gezichtsbedrog: het maaswerk is geschilderd, begonnen in de 15e eeuw en voltooid in de 19e.
De meridiaan, vlak achter de ingang
Kijk zodra je binnen bent naar de vloer: een messing strip loopt dwars door het middenschip en klimt drie meter tegen de noordmuur op. Dit is de meridiaan die de astronomen van Brera in 1786 aanlegden. In de tegenoverliggende muur zit op bijna 24 meter hoogte een gaatje: op het zonnemiddaguur valt de lichtstraal op de lijn, naast marmeren platen met de tekens van de dierenriem.
Vroeger werden met de meridiaan de klokken van Milaan gelijkgezet: raakte de straal de lijn, dan ging er een signaal naar de toren van het Palazzo dei Giureconsulti en vandaar naar het Castello Sforzesco, waar een kanonschot het middaguur aankondigde.
Rechterzijbeuk: aartsbisschoppen en weldoeners
Langs de rechterzijbeuk liggen enkele van de oudste graven van de kathedraal.
- De ruwe stenen sarcofaag van aartsbisschop Aribert van Intimiano (overleden 1045), met daarop een kopie van zijn kruisbeeld van verguld koper; het origineel staat in het Duomomuseum.
- Het graf van Ottone Visconti, de aartsbisschop met wie de heerschappij van de Visconti begon, overgebracht uit de oude basiliek van Santa Tecla.
- De sarcofaag van Marco Carelli, de weldoener die vijfendertigduizend dukaten schonk om de bouw te versnellen: een meesterwerk van laatgotische beeldhouwkunst (1406).
- Het raam met de Verhalen van de heilige Eligius, gemaakt door Niccolò da Varallo tussen 1480 en 1489: een van de weinige renaissanceramen die helemaal bewaard zijn gebleven, met taferelen uit het dagelijks leven van de 15e eeuw.
De gevilde Bartholomeus
In het rechtertransept staat misschien wel het beroemdste beeld van de Duomo. De apostel Bartholomeus, die de marteldood stierf doordat hij levend werd gevild, is afgebeeld met blootliggende spieren en zijn eigen huid als een stola over zijn schouders. Het is het werk van Marco d'Agrate (1562), die trots op de sokkel signeerde: "Non me Praxiteles sed Marcus finxit Agrates", niet Praxiteles maar Marco d'Agrate heeft mij gemaakt.
Meer nog dan een devotiebeeld is het een anatomieles in marmer.
Het monument voor de Medeghino
Tegenover Bartholomeus staat het grafmonument voor Gian Giacomo Medici, bijgenaamd il Medeghino, gemaakt door Leone Leoni tussen 1560 en 1563 in opdracht van zijn broer, paus Pius IV. De condottiere is van brons, zijn mantel bedekt zijn kreupele been; aan de zijkanten staan de Vrede en de Militaire Deugd. Ernaast staat het altaar van edelstenen (chalcedoon, serpentijn, lapis lazuli), ontworpen door Pirro Ligorio en door de paus geschonken aan zijn neef, Carolus Borromeus.
Priesterkoor en Heilige Nagel
Het hart van de kathedraal is het priesterkoor dat de heilige Carolus Borromeus liet bouwen naar een ontwerp van Pellegrino Tibaldi. Het hoofdaltaar werd op 16 oktober 1418 ingewijd door paus Martinus V, de dag waarop de nieuwe Duomo als kerk in gebruik werd genomen. In het midden staat de ronde tempel met het tabernakel, een geschenk van Pius IV aan zijn neef; aan de zijkanten de grote zilveren beelden van Carolus (1610) en Ambrosius (1698).
Kijk omhoog naar het gewelf boven het altaar: een klein rood lichtje markeert de kostbaarste relikwie van de Duomo, de Heilige Nagel, volgens de traditie een van de nagels van het Kruis. Om hem naar beneden te halen stijgt de aartsbisschop op in de nivola, een 17e-eeuwse lift in de vorm van een wolk, waaraan de Ritus van de Nivola zijn naam ontleent, gehouden in september voor het feest van de Kruisverheffing.
De orgels
De twee grote vergulde kasten aan weerszijden van het priesterkoor horen bij de 16e-eeuwse orgels van Gian Giacomo Antegnati en Cristoforo Valvassori, nu onderdeel van één instrument met 15.800 pijpen, een van de grootste ter wereld. Tot de organisten van de Duomo behoorde Johann Christian Bach, zoon van Johann Sebastian.
De apsisramen
Loop je achter het altaar door de kooromgang, dan kom je bij de drie grote apsisramen, de oudste en grootste van de kathedraal. De twee zijramen, met elk 130 panelen, vertellen het Oude en het Nieuwe Testament en werden tussen 1833 en 1865 vernieuwd door de familie Bertini. Het middelste, gewijd aan de Apocalyps, bewaart bovenaan zo'n vijftig stukken uit de 15e en 16e eeuw: het werd in 1416 besteld en heet ‘della razza’ naar de grote stralende zon, het embleem van de Visconti.
Langs de zijbeuken verandert de stijl van de ramen om de paar meter: renaissance, maniërisme, 19e en 20e eeuw. Het raam met Sint-Michaël die de duivel neerwerpt (Giovanni Domenico Buffa, 1939), in de linkerzijbeuk, is het enige dat over de volle 17 meter één enkel tafereel vertelt.
Het oudste portaal
In de kooromgang markeert het portaal van de noordelijke sacristie precies de plek waar de bouw begon. Het beeldhouwwerk, van Giacomo da Campione en Giovannino de' Grassi, dateert uit 1386: het is het oudste beeldhouwwerk van de Duomo, met hoofden van profeten met golvende baarden en fantasievolle hoofddeksels, en sporen van de oorspronkelijke kleuren.
De Trivulzio-kandelaar
In het linkertransept, voor de kapel van de Madonna dell'Albero, rijst een reusachtige bronzen boom op: de Trivulzio-kandelaar, in 1562 geschonken door aartspriester Trivulzio. Het is een middeleeuws meesterwerk, toegeschreven aan Nicolaas van Verdun of aan Rijnlandse kunstenaars: de voet rust op fantastische dieren, en langs de takken lopen taferelen uit het Oude Testament, de Vrije Kunsten, de Rivieren en de Aanbidding der Wijzen.
In hetzelfde transept geeft een deurtje toegang tot de Trap van de Prinsen, vroeger voorbehouden aan hoge gasten: tegenwoordig leidt die naar de lift voor de dakterrassen.
Linkerzijbeuk
- Het baptisterium van Pellegrino Tibaldi: een tempeltje op vier zuilen waarvan het bekken een Romeinse sarcofaag van porfier is.
- Het altaar van het Kruisbeeld van San Carlo, met het houten kruisbeeld dat de heilige tijdens de pest van 1576 in processie meedroeg. Onder het altaar ligt kardinaal Carlo Maria Martini begraven.
- Het raam van de Vier Gekroonde Heiligen, in 1567 ontworpen door Tibaldi: de vier gemartelde beeldhouwers, beschermheiligen van de steenhouwers.
- Het altaar van Ambrosius met het altaarstuk van Federico Barocci (1603): keizer Theodosius knielend voor de bisschop van Milaan.
Crypte en Scurolo van San Carlo
Achter het koor gaat een trap naar beneden, onder het priesterkoor. De ronde crypte van Tibaldi was het ‘winterkoor’ van de kanunniken, warmer dan de kerk. Daartegenover ligt het Scurolo van San Carlo, de achthoekige kapel van Francesco Maria Richini (1606), bekleed met zilveren panelen die het leven van de heilige vertellen. In het midden bevat de zilveren urn met wanden van bergkristal, een geschenk van Filips IV van Spanje, het lichaam van Carolus Borromeus in pontificaal gewaad.
Toegang met een toeslag van €3,50 of met de Culture Pass (€15).
Onder het plein: het baptisterium van Ambrosius
Een trap bij de ingang leidt naar zo'n vier meter onder het plein, naar het loopniveau van het Milaan uit de 4e eeuw. Hier liggen de resten van het baptisterium van San Giovanni alle Fonti, gebouwd tussen 378 en 397: achthoekig, ruim 19 meter breed, met de doopvont in het midden. Hier doopte Ambrosius Augustinus in de paasnacht van 387. Ernaast zie je de apsissen van de basiliek van Santa Tecla, afgebroken in 1461–1462.
Voor de Archeologische zone heb je een toeslag van €5 nodig of de Culture Pass (€15), die ook de crypte en het Museum omvat.
In november: de Quadroni van San Carlo
Elk jaar in november, de maand van het feest van Carolus Borromeus (4 november), toont de Duomo de Quadroni: een reeks grote 17e-eeuwse doeken over het leven en de wonderen van de heilige, geschilderd door de belangrijkste Lombardische schilders van die tijd, onder wie Cerano en Giulio Cesare Procaccini. De doeken van de grootste reeks meten zes bij vier en driekwart meter. Het is de tijd van het jaar waarin het interieur van de Duomo het meest verandert.
Voordat je naar binnen gaat
- Bij de ingangen is er een veiligheidscontrole: haal metalen voorwerpen uit je zakken en open je tassen.
- Koffers, helmen en glazen voorwerpen mogen de kathedraal niet in; grote tassen worden afgeraden.
- Schouders en knieën bedekt; geen hoeden, rugzakken, eten en drinken, statieven of flits. Geen hoge hakken of kinderwagens op de terrassen.
Voor openingstijden, sluitingsdagen van het Museum en vieringen, zie de openingstijden van de Duomo; voor kortingen en passen, alle ticketprijzen.
Veelgestelde vragen
Moet je betalen om de Dom van Milaan vanbinnen te zien?
Voor een bezichtiging wel: het ticket Duomo + Museum kost €10 (korting €5); op woensdag is er het ticket ‘Alleen Duomo’ voor €8. Gratis toegang is er alleen om te bidden of de mis bij te wonen, via de ingangen voor gelovigen.
Wat moet ik zien in de Duomo als ik weinig tijd heb?
De meridiaan bij de ingang, de gevilde Bartholomeus in het rechtertransept, het rode lichtje van de Heilige Nagel boven het altaar, de drie apsisramen en de Trivulzio-kandelaar in het linkertransept. Op je gemak een goed halfuur.
Zijn de crypte en het Scurolo van San Carlo bij het ticket inbegrepen?
Nee, daarvoor betaal je een toeslag van €3,50. Ze zijn inbegrepen bij de Culture Pass (€15), die ook de Archeologische zone en het Museum omvat.
Mag je foto's maken in de Duomo?
De toegangsregels van de officiële ticketverkoop verbieden flits, statieven en drones.
Wanneer zijn de Quadroni van San Carlo te zien?
Elk jaar in november, de maand van Carolus Borromeus (feestdag 4 november). De grote 17e-eeuwse doeken hangen de hele maand in de kathedraal.
Bronnen
- Officiële ticketverkoop: Duomo + Museum, prijzen, openingstijden en toeslagen — gecontroleerd op 25 oktober 2026
- Duomomuseum: kortingen (ticket ‘Alleen Duomo’ op woensdag) — gecontroleerd op 25 oktober 2026
- Wikipedia (it): Duomo di Milano, architectuur en interieur
- Wikipedia: Milan Cathedral, hoogte van de gewelven en meridiaan